2026-11-14
[Bệnh viện Mắt Hangil] Màng trước võng mạc gây giảm thị lực, biến thị: người từ 50 tuổi trở lên cần đặc biệt lưu ý!
Giải thích về màng trước võng mạc, bệnh gây giảm thị lực và chứng biến thị ở người cao tuổi, cách tự kiểm tra và lưu ý khám mắt định kỳ từ 50 tuổi.
![[Bệnh viện Mắt Hangil] Màng trước võng mạc gây giảm thị lực, biến thị: người từ 50 tuổi trở lên cần đặc biệt lưu ý!](/uploads/hangil3322/222541374698/56008e469abe6999.jpg)
Q. Màng trước võng mạc là gì?
![[Bệnh viện Mắt Hangil] Màng trước võng mạc gây giảm thị lực, biến thị: người từ 50 tuổi trở lên cần đặc biệt lưu ý!](/uploads/hangil3322/222541374698/82402aef2c712700.jpg)
Nếu thị lực giảm hoặc sự vật trông bị cong vẹo, bạn nên nghi ngờ mắc "màng trước võng mạc". Đây là bệnh lý trong đó một lớp màng mỏng khác hình thành phía trước võng mạc – lớp mô thần kinh mỏng khoảng 0,1–0,3 mm. Bệnh còn được gọi là nếp gấp hoàng điểm. Khi một màng sợi vốn không có sẵn tăng sinh dọc theo bề mặt võng mạc, màng này sẽ làm biến dạng võng mạc và cản trở ánh sáng hội tụ đúng vào võng mạc. Màng trước võng mạc ít được biết đến hơn các bệnh võng mạc tiêu biểu gây giảm thị lực như thoái hóa hoàng điểm, bệnh võng mạc đái tháo đường hay tắc nghẽn mạch máu võng mạc, nhưng đây cũng là bệnh thường gặp nhất ở người cao tuổi.
Màng trước võng mạc được cho là phát sinh khi các tế bào và chất nền ngoại bào ở lớp trên cùng của võng mạc tách khỏi mô thần kinh rồi hình thành một lớp màng mỏng. Lão hóa được cho là có ảnh hưởng, nhưng nguyên nhân chính xác vẫn chưa được làm sáng tỏ. Nếu không điều trị kịp thời khiến võng mạc bị biến dạng, thì ngay cả khi phẫu thuật, việc phục hồi cũng có thể khó khăn. Ngoài ra, khi bệnh ảnh hưởng đến hoàng điểm và gây biến dạng hoàng điểm, thị lực có thể giảm sút hoặc xuất hiện chứng biến thị*.
*Chứng biến thị: triệu chứng nhìn sự vật bị vặn vẹo hoặc cong queo.
Q. Có thể tự kiểm tra màng trước võng mạc tại nhà không?
![[Bệnh viện Mắt Hangil] Màng trước võng mạc gây giảm thị lực, biến thị: người từ 50 tuổi trở lên cần đặc biệt lưu ý! 사진 2](/uploads/hangil3322/222541374698/56008e469abe6999.jpg)
Để tự kiểm tra, bạn có thể sử dụng lưới Amsler. Trong sinh hoạt hằng ngày, các vật có họa tiết ô vuông như bàn cờ cũng có thể dùng thay thế. Điều quan trọng là phải che một mắt khi kiểm tra. Nếu nhìn bằng cả hai mắt, mắt còn tốt sẽ bù cho mắt kém hơn nên rất khó nắm bắt chính xác triệu chứng. Nếu các hình vuông hoặc đường kẻ trông bị cong, vặn vẹo hay gợn sóng, hoặc có một phần bị khuất không nhìn thấy, bạn có thể nghi ngờ bệnh lý liên quan đến võng mạc. Tuy nhiên, đây chỉ là cách tự kiểm tra đơn giản, không thể thay thế cho các xét nghiệm và chẩn đoán tại bệnh viện chuyên khoa mắt.
Ở giai đoạn đầu của màng trước võng mạc, thị lực thường không bị ảnh hưởng nhiều nên người bệnh dễ bỏ qua. Bệnh chủ yếu phát sinh theo tuổi tác, và nếu bỏ lỡ thời điểm điều trị khiến võng mạc và hoàng điểm bị biến dạng nghiêm trọng, việc phục hồi ngay cả sau phẫu thuật cũng khó khăn. Từ 50 tuổi trở lên, bạn nên khám mắt định kỳ. — Lee Jeong-hee, Trưởng khoa lâm sàng, Trung tâm Võng mạc, Bệnh viện Mắt Hangil
Cũng như hầu hết các bệnh về võng mạc, màng trước võng mạc không có dấu hiệu báo trước đặc hiệu nào mà người bệnh có thể cảm nhận. Khi đã cảm thấy giảm thị lực hoặc chứng biến thị như đã nói ở trên, võng mạc thường đã bị biến dạng khá nhiều do màng trước võng mạc. Vì vậy, bạn nên khám mắt định kỳ để phát hiện sớm và điều trị kịp thời. Khám đáy mắt và chụp cắt lớp quang học võng mạc (OCT) giúp xác định có màng trước võng mạc hay không và mức độ tiến triển của bệnh.
Q. Màng trước võng mạc được điều trị như thế nào?
![[Bệnh viện Mắt Hangil] Màng trước võng mạc gây giảm thị lực, biến thị: người từ 50 tuổi trở lên cần đặc biệt lưu ý! 사진 3](/uploads/hangil3322/222541374698/81f3b915f12b8b55.jpg)
Màng trước võng mạc có thể được điều trị chỉ bằng phẫu thuật loại bỏ màng. Lớp màng sợi hầu như không tự bong ra. Khi theo dõi diễn biến mà thị lực giảm hoặc chứng biến thị nặng lên, bác sĩ sẽ loại bỏ lớp màng sợi bằng phương pháp bóc màng (membrane peeling), cắt dịch kính (vitrectomy), v.v. Sau phẫu thuật, võng mạc vốn bị nhăn hoặc biến dạng do màng trước võng mạc có thể dần trở lại trạng thái ban đầu, nên tình trạng có khả năng cải thiện. Khi biến dạng võng mạc được cải thiện, thị lực cũng có thể tốt hơn.
![[Bệnh viện Mắt Hangil] Màng trước võng mạc gây giảm thị lực, biến thị: người từ 50 tuổi trở lên cần đặc biệt lưu ý! 사진 4](/uploads/hangil3322/222541374698/c29edbb06293f700.jpg)
![[Bệnh viện Mắt Hangil] Màng trước võng mạc gây giảm thị lực, biến thị: người từ 50 tuổi trở lên cần đặc biệt lưu ý! 사진 5](/uploads/hangil3322/222541374698/498737a26155b027.jpg)
![[Bệnh viện Mắt Hangil] Màng trước võng mạc gây giảm thị lực, biến thị: người từ 50 tuổi trở lên cần đặc biệt lưu ý! 사진 6](/uploads/hangil3322/222541374698/1af672b5e9a0b30e.jpg)
Câu hỏi thường gặp
Màng trước võng mạc là gì?
Màng trước võng mạc là bệnh lý trong đó một lớp màng sợi mỏng, vốn không có sẵn, hình thành trên bề mặt võng mạc và làm biến dạng võng mạc. Bệnh còn được gọi là nếp gấp hoàng điểm và có thể cản trở ánh sáng hội tụ trên võng mạc. Đây là bệnh thường gặp nhất ở người cao tuổi.
Triệu chứng chính của màng trước võng mạc là gì?
Có thể xuất hiện giảm thị lực hoặc chứng biến thị, tức sự vật trông bị cong vẹo. Màng trước võng mạc không có dấu hiệu báo trước đặc hiệu, nên khi cảm thấy các triệu chứng này thì võng mạc thường đã biến dạng khá nhiều.
Có thể tự kiểm tra màng trước võng mạc tại nhà không?
Có. Bạn có thể kiểm tra đơn giản bằng lưới Amsler hoặc các vật có họa tiết ô vuông như bàn cờ. Khi kiểm tra, nhất thiết phải che một mắt; nếu đường kẻ trông bị cong hoặc gợn sóng, bạn có thể nghi ngờ bệnh lý liên quan đến võng mạc. Tuy nhiên, tự kiểm tra tại nhà không thể thay thế các xét nghiệm chuyên khoa.
Màng trước võng mạc được điều trị như thế nào?
Màng trước võng mạc có thể được điều trị bằng phẫu thuật loại bỏ màng. Lớp màng sợi hầu như không tự bong ra. Nếu theo dõi thấy thị lực giảm hoặc chứng biến thị nặng lên, bác sĩ sẽ loại bỏ lớp màng sợi bằng bóc màng (membrane peeling), cắt dịch kính (vitrectomy) hoặc các phương pháp tương tự.
Sau phẫu thuật màng trước võng mạc, thị lực có cải thiện không?
Sau phẫu thuật, khi biến dạng võng mạc được cải thiện thì thị lực cũng có thể tốt hơn. Võng mạc bị nhăn hoặc biến dạng có thể dần trở lại trạng thái ban đầu, nên tình trạng có khả năng cải thiện. Tuy nhiên, nếu bỏ lỡ thời điểm điều trị và biến dạng trở nên nghiêm trọng, việc hồi phục sau phẫu thuật có thể khó khăn.
Từ 50 tuổi trở lên nên làm gì?
Từ 50 tuổi trở lên, bạn nên khám mắt định kỳ. Màng trước võng mạc ở giai đoạn đầu ít ảnh hưởng đến thị lực nên dễ bị bỏ qua. Bệnh có thể được chẩn đoán và đánh giá mức độ tiến triển bằng khám đáy mắt và chụp cắt lớp quang học võng mạc (OCT).