2026-10-18
Triệu chứng glaucoma giai đoạn muộn và các phương pháp phẫu thuật glaucoma
Glaucoma được gọi là kẻ cắp thị lực thầm lặng vì thường không có triệu chứng đến giai đoạn muộn. Bài viết nêu triệu chứng, cách làm chậm tiến triển và phẫu thuật.


Glaucoma được xếp vào nhóm ba bệnh gây mù hàng đầu cùng với bệnh võng mạc đái tháo đường và thoái hóa điểm vàng.
Bệnh tiến triển âm thầm, không có triệu chứng tự nhận biết rõ ràng, đến giai đoạn muộn người bệnh vẫn có thể không cảm thấy khó chịu. Vì vậy, glaucoma được gọi là “kẻ cắp thị lực thầm lặng”.
Bệnh chủ yếu gặp ở người trung niên và người cao tuổi, nhưng gần đây số bệnh nhân trẻ từ 20 đến 30 tuổi cũng đang có xu hướng tăng lên.
Tầm nhìn thu hẹp dần rồi dẫn đến mù lòa


Một ảnh đáy mắt khác cho thấy đĩa thị nhạt màu với vùng lõm trung tâm mở rộng đáng kể.
Ảnh chụp đáy mắt cho thấy đĩa thị (đầu dây thần kinh thị giác) và các mạch máu võng mạc xung quanh.
Glaucoma là bệnh lý thần kinh thị giác tiến triển, gây rối loạn chức năng của dây thần kinh thị giác. Dây thần kinh thị giác đóng vai trò quan trọng trong việc truyền thông tin thị giác từ mắt lên não. Khi phần này bị tổn thương, tầm nhìn sẽ dần thu hẹp và đến giai đoạn muộn, người bệnh sẽ mất thị lực.
Triệu chứng glaucoma khó tự nhận biết


Cùng khung cảnh nhưng viền tối lại, mô phỏng tầm nhìn thu hẹp vào giữa khi mất thị lực ngoại vi.
Một cái cây trên đồi cỏ xanh dưới bầu trời xanh, nhìn rõ với tầm nhìn trọn vẹn.
Glaucoma thường tiến triển chậm và ở giai đoạn đầu hầu như không có triệu chứng đặc trưng, nên người bệnh khó tự nhận ra.
Triệu chứng của glaucoma cấp tính gồm đau nhức nhãn cầu, đau đầu, buồn nôn và nôn. Tuy nhiên, glaucoma mạn tính gần như không gây triệu chứng rõ rệt, nên nhiều người chỉ đến khám mắt sau khi bệnh đã vào giai đoạn muộn và thị lực giảm mạnh.
Khi người bệnh tự cảm thấy tầm nhìn bị thu hẹp, dây thần kinh thị giác thường đã bị tổn thương đáng kể và bệnh rất có thể đã tiến triển đến giai đoạn muộn.
Làm chậm tốc độ tiến triển là trọng tâm của điều trị

Thật đáng tiếc, thị lực đã suy giảm do glaucoma gây ra thường khó phục hồi hoàn toàn. Tuy nhiên, bằng cách kiểm soát nhãn áp để dây thần kinh thị giác không bị tổn thương thêm, có thể làm chậm tốc độ tiến triển của glaucoma. Bước đầu tiên trong điều trị là nhỏ thuốc nhỏ mắt đều đặn để kiểm soát nhãn áp. Thuốc nhỏ trực tiếp vào mắt có thể hạ nhãn áp hoặc tăng lưu lượng máu nuôi mắt, từ đó làm chậm hoặc ngăn chặn sự tiến triển của bệnh.

Khi glaucoma đã vào giai đoạn muộn và dùng thuốc hoặc điều trị bằng laser vẫn không kiểm soát được nhãn áp, bác sĩ sẽ cân nhắc đến phương pháp phẫu thuật. Hai phương pháp phẫu thuật tiêu biểu là phẫu thuật cắt bè (trabeculectomy) và phẫu thuật đặt thiết bị dẫn lưu thủy dịch. Các phẫu thuật này nhằm tạo đường thoát cho thủy dịch trong mắt, từ đó hạ nhãn áp.
Gần đây, phẫu thuật glaucoma xâm lấn tối thiểu (MIGS) được thực hiện nhiều hơn. Đây là phương pháp có thể hạ nhãn áp hiệu quả mà hầu như không gây tổn thương đáng kể cho mắt. Dù phẫu thuật giúp hạ nhãn áp, bệnh vẫn chưa được coi là đã khỏi hoàn toàn, nên sau mổ người bệnh cần tiếp tục được theo dõi và quản lý lâu dài.
Khám mắt định kỳ là điều bắt buộc

Vì glaucoma không có triệu chứng nên khó tự nhận biết, khám mắt định kỳ là điều bắt buộc. Đặc biệt, bạn nên đi khám glaucoma trong những trường hợp sau:
✅ Người từ 40 tuổi trở lên✅ Người có bệnh tim mạch như đái tháo đường, xơ vữa động mạch✅ Người cận thị nặng✅ Người có tiền sử gia đình mắc glaucoma✅ Người từng điều trị steroid dài ngày

Banner giới thiệu bác sĩ chuyên khoa mắt Wi Seo-young của Bệnh viện Mắt HanGil, kèm hashtag tăng nhãn áp và đục thủy tinh thể.
Nội dung này được thực hiện với sự hỗ trợ của Trưởng khoa Wi Seo-young, Bệnh viện Mắt Hangil.


Câu hỏi thường gặp
Glaucoma có triệu chứng ở giai đoạn đầu không?
Thông thường, ở giai đoạn đầu glaucoma không có triệu chứng đặc trưng nên người bệnh khó tự nhận biết. Riêng glaucoma cấp tính có thể gây đau nhức nhãn cầu, đau đầu, buồn nôn và nôn, còn glaucoma mạn tính hầu như không gây triệu chứng rõ rệt. Vì vậy, nhiều người chỉ đến khám mắt khi thị lực đã giảm mạnh ở giai đoạn muộn.
Thị lực sẽ ra sao ở giai đoạn muộn của glaucoma?
Ở giai đoạn muộn, tổn thương dây thần kinh thị giác khiến tầm nhìn thu hẹp dần rồi dẫn đến mất thị lực. Thị lực đã suy giảm rất khó phục hồi hoàn toàn, nên việc kiểm soát nhãn áp để làm chậm tổn thương dây thần kinh thị giác là điều quan trọng.
Có những phương pháp phẫu thuật glaucoma nào?
Hai phương pháp phẫu thuật glaucoma tiêu biểu là phẫu thuật cắt bè và phẫu thuật đặt thiết bị dẫn lưu thủy dịch. Mục đích của các phẫu thuật này là tạo đường thoát cho thủy dịch trong mắt, từ đó hạ nhãn áp.
Sau phẫu thuật glaucoma có cần tiếp tục theo dõi không?
Có. Phẫu thuật có thể hạ nhãn áp, nhưng không có nghĩa là glaucoma đã khỏi hoàn toàn, nên người bệnh vẫn cần được theo dõi và quản lý sau mổ. Vì glaucoma khó tự nhận biết, khám mắt định kỳ là điều bắt buộc.
Trong trường hợp nào nên đi khám glaucoma?
Bạn nên đi khám glaucoma nếu từ 40 tuổi trở lên, có bệnh tim mạch như đái tháo đường hoặc xơ vữa động mạch, cận thị nặng, có tiền sử gia đình mắc glaucoma, hoặc đã điều trị steroid dài ngày.