Hiện Tượng Ruồi Bay Trước Mắt: Đục Dịch Kính (Floater)

H-EYE-Light - Có vật gì đó trôi nổi trước mắt bạn? Đục dịch kính Phần 1

H-EYE-Light mang đến cho bạn những thông tin hữu ích và dễ hiểu nhất để bảo vệ sức khỏe đôi mắt!

Chủ đề hôm nay chính là hiện tượng thường xuyên thấy những đốm đen giống như bụi bẩn hay côn trùng bay lơ lửng trước mắt! Đó chính là "chứng ruồi bay" (đục dịch kính).

Nhiều người gặp phải tình trạng này thường cảm thấy lo lắng, bất an không biết liệu mắt mình có đang gặp nguy hiểm lớn hay không.

Vì vậy, chúng tôi đã chuẩn bị bài viết này.

Bác sĩ chuyên khoa mắt Lee Chan-ho sẽ giải thích cặn kẽ từ bản chất của chứng đục dịch kính cho đến các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm tuyệt đối không được bỏ qua một cách dễ hiểu nhất.

Đục dịch kính là bệnh gì và tại sao lại xuất hiện?

Trong tiếng Hàn và Hán tự, bệnh này được gọi là 'Phi văn chứng' (飛蚊症) với chữ 'Phi' là bay, 'Văn' là con muỗi và 'Chứng' là triệu chứng.

Đúng như tên gọi, đây là tình trạng người bệnh nhìn thấy các đốm hay sợi mờ như muỗi hoặc sợi tóc lơ lửng, bay lượn trước mắt.

Nguyên nhân gây ra đục dịch kính nhìn chung có thể chia làm 3 nhóm chính.

Nguyên nhân 1. Quá trình lão hóa mắt

Nguyên nhân phổ biến nhất chính là sự lão hóa tự nhiên của mắt.

Bên trong nhãn cầu của chúng ta được lấp đầy bởi một khối thạch trong suốt gọi là 'dịch kính' (thể thủy tinh).

Khi tuổi tác tăng lên, khối thạch này bắt đầu xảy ra hiện tượng hóa lỏng, biến đổi thành dạng nước.

Lúc này, các mảng gel đặc bị co cụm lại tạo thành bóng mờ,

và khi bóng mờ đó phản chiếu lên võng mạc, chúng ta sẽ có cảm giác như có vật thể lạ đang trôi nổi trước mắt.

Nguyên nhân 2. Cận thị nặng

Ở những người trẻ tuổi, nguyên nhân gây đục dịch kính lại có đôi chút khác biệt.

Phần lớn các trường hợp xuất phát từ tình trạng 'cận thị nặng'.

Khi độ cận thị quá cao, trục nhãn cầu sẽ bị kéo dài ra theo chiều trước-sau so với người bình thường,

khiến cho quá trình thoái hóa dịch kính bên trong mắt diễn ra sớm hơn rất nhiều.

Nguyên nhân 3. Tác động hoặc kích thích từ bên ngoài

Cuối cùng là các yếu tố từ bên ngoài môi trường.

Khi mắt phải chịu một va chạm hay chấn thương mạnh, dịch kính bị chấn động có thể dẫn đến chứng đục dịch kính.

Ngoài ra, khi sử dụng điện thoại thông minh hoặc máy tính quá nhiều khiến mắt bị mỏi và căng thẳng tột độ,

bạn cũng có thể cảm nhận các triệu chứng này một cách rõ ràng và nhạy cảm hơn.

Ở điểm này, nhiều người thường thắc mắc:

'Hình ảnh dư ảnh lưu lại trước mắt sau khi nhìn vào mặt trời hoặc ánh đèn quá sáng có phải là đục dịch kính không?'

Câu trả lời là không phải.

Đó chỉ là hiện tượng tạm thời xảy ra do ánh sáng quá mạnh kích thích các tế bào thị giác trên võng mạc trong chốc lát, và nó sẽ sớm biến mất.

Ngược lại, đục dịch kính thực sự có đặc điểm là dù bạn có nhìn vào ánh sáng hay không,

các hình ảnh giống như bụi bẩn hoặc ruồi bọ vẫn liên tục di chuyển bám theo hướng nhìn của mắt.

Hiện tượng này đặc biệt dễ nhận thấy khi bạn nhìn lên bầu trời sáng hoặc nhìn vào một bức tường trắng.

Lý do là vì phông nền càng sáng và đồng màu,

bóng mờ của các vẩn đục lơ lửng trong dịch kính sẽ càng hiện rõ nét hơn trên bề mặt võng mạc.

Bạn có thể hình dung nó giống như trò chơi tạo hình bóng bàn tay dưới ánh đèn sáng rực rỡ vậy,

bóng càng rõ khi ánh sáng nền càng mạnh và sạch.

Đục dịch kính có phải là tình trạng vô hại không?

Không hẳn là như vậy.

Dù triệu chứng nhìn thấy vật thể lạ trôi nổi trước mắt đều được gọi chung là chứng ruồi bay,

nhưng nếu xét về căn nguyên thì câu chuyện lại hoàn toàn khác.

Đục dịch kính được chia làm hai loại chính:

Đục dịch kính sinh lý do lão hóa tự nhiên, và

Đục dịch kính bệnh lý xuất hiện do các bệnh lý nội nhãn nghiêm trọng.

Mặc dù biểu hiện bên ngoài có vẻ tương tự, nhưng hậu quả của chúng lại khác nhau một trời một vực.

Nguyên nhân bệnh lý 1. Rách hoặc bong võng mạc

Nguyên nhân điển hình của đục dịch kính bệnh lý là rách võng mạc hoặc bong võng mạc.

Đây là tình trạng võng mạc xuất hiện lỗ thủng hoặc bị rách,

khi đó, số lượng đốm đen ruồi bay có thể đột ngột tăng từ vài chấm lên hàng chục, hàng trăm chấm, hoặc có thể kèm theo hiện tượng chớp sáng (quang thị).

Nguyên nhân bệnh lý 2. Viêm màng bồ đào

Một nguyên nhân khác là 'viêm màng bồ đào' - một bệnh lý viêm nhiễm bên trong mắt.

Triệu chứng của bệnh không chỉ dừng lại ở việc thấy vẩn đục bay lơ lửng

mà còn kèm theo mắt bị đỏ ngầu, đau nhức mắt và thị lực suy giảm đột ngột.

Nguyên nhân bệnh lý 3. Xuất huyết dịch kính

Một nguyên nhân nguy hiểm không kém là 'xuất huyết dịch kính'.

Tình trạng này xảy ra khi mạch máu trong mắt bị vỡ khiến máu tràn vào khoang dịch kính.

Bệnh nhân thường mô tả cảm giác giống như 'có một tấm rèm đen buông xuống hoặc mây đen che phủ trước mắt'.

Đặc biệt, nếu những người mắc bệnh tiểu đường, cao huyết áp hoặc cận thị nặng gặp phải các triệu chứng ruồi bay dạng này,

thì khả năng cao đó là dấu hiệu cảnh báo của các bệnh lý nguy hiểm kể trên.

Khi xuất hiện các triệu chứng đục dịch kính, tốt nhất bạn nên đi khám bác sĩ mắt ngay lập tức.

Đục dịch kính sinh lý thông thường không làm giảm thị lực trực tiếp,

nhưng đục dịch kính bệnh lý nếu bỏ lỡ thời điểm vàng để điều trị có thể dẫn đến nguy cơ mù lòa vĩnh viễn.

Do đó, để biết các đốm mờ trước mắt là 'đục dịch kính sinh lý lành tính'

hay là 'bệnh lý cấp tính cần điều trị khẩn cấp',

việc đi khám và làm các kiểm tra chuyên sâu với bác sĩ nhãn khoa là điều quan trọng nhất.

Tại sao người trẻ tuổi cũng bị đục dịch kính?

Nhiều bạn trẻ thường hoang mang tự hỏi: 'Mình còn trẻ thế này sao mắt lại nhìn thấy những đốm lơ lửng?'.

Có hai lý do chính dẫn đến tình trạng này.

Nguyên nhân ở người trẻ 1. Cận thị nặng

Đầu tiên là do cận thị nặng.

Khi cận thị nặng, trục trước-sau của nhãn cầu sẽ dài hơn người bình thường.

Trong khi thể tích khối dịch kính bên trong mắt có hạn nhưng khoang mắt lại bị giãn rộng ra,

tạo nên lực co kéo dịch kính tác động mạnh lên bề mặt võng mạc.

Quá trình này khiến dịch kính sớm bị tách rời khỏi võng mạc hoặc tạo ra các vẩn đục,

dẫn đến chứng ruồi bay xuất hiện ngay cả khi còn rất trẻ.

Nguyên nhân ở người trẻ 2. Mối liên hệ với phẫu thuật khúc xạ

Thứ hai là mối liên hệ với các phẫu thuật điều chỉnh tật khúc xạ.

Trên thực tế, bản thân các phẫu thuật như SMILE, LASIK hay LASEK không trực tiếp tạo ra đục dịch kính.

Tuy nhiên, những người vốn đã bị cận thị nặng trước mổ sau khi phẫu thuật có thị lực tinh tường hơn,

khiến họ nhìn thấy rõ ràng hơn các vẩn đục dịch kính mà trước đây nhìn mờ ảo hoặc không để ý.

Ngoài ra, áp lực tạm thời tác động lên nhãn cầu trong quá trình phẫu thuật cũng có thể kích thích biến đổi dịch kính,

khiến người bệnh nhận thấy triệu chứng đục dịch kính sớm hơn.

Điều quan trọng cần lưu ý là ở người trẻ tuổi, lực co kéo dịch kính này

có nguy cơ tương đối cao dẫn đến tình trạng rách võng mạc.

Do đó, đừng vì chủ quan mình còn trẻ mà phớt lờ,

ngay khi xuất hiện triệu chứng, bạn nhất định nên đi kiểm tra tình trạng đáy mắt và võng mạc ít nhất một lần.

Trong chuyên mục H-EYE-Light số thứ ba,

chúng ta đã cùng tìm hiểu về bản chất và nguyên nhân của chứng đục dịch kính -

tình trạng xuất hiện các đốm đen, bụi mờ hay sợi tóc lượn lờ trước mắt.

Để biết các hình ảnh trước mắt là 'đục dịch kính sinh lý an toàn'

hay là 'tín hiệu bệnh lý cần điều trị gấp',

việc đi khám chuyên khoa và kiểm tra kỹ lưỡng với bác sĩ nhãn khoa là điều cực kỳ quan trọng!

Hãy luôn ghi nhớ điều này nhé~

Có vật gì đó trôi nổi trước mắt bạn?Muốn tìm hiểu một cách dễ dàng và nhanh chóng về chứng ruồi bay? Hãy theo dõi chuyên mục H-EYE-Light trên kênh YouTube của Bệnh viện Mắt Hangil

Vị trí Bệnh viện Mắt Hangil

Đặt lịch và Tư vấn

Các câu hỏi thường gặp

Nguyên nhân phổ biến nhất gây ra chứng đục dịch kính là gì?

Nguyên nhân chính là do quá trình lão hóa tự nhiên của dịch kính trong mắt. Khi có tuổi, dịch kính bị hóa lỏng và các khối gel co cụm lại tạo thành bóng mờ chiếu lên võng mạc, tạo cảm giác có dị vật bay lơ lửng. Ngoài ra, cận thị nặng, chấn thương bên ngoài và mỏi mắt quá độ cũng là những nguyên nhân thường gặp.

Hiện tượng lưu ảnh sau khi nhìn vào ánh sáng mạnh có phải là đục dịch kính không?

Không, dư ảnh tạm thời không phải là đục dịch kính. Đó chỉ là phản ứng tức thời do các tế bào cảm thụ ánh sáng trên võng mạc bị kích thích bởi luồng sáng mạnh và sẽ nhanh chóng biến mất. Trong khi đó, đục dịch kính có đặc điểm là các đốm hay sợi mờ vẫn bám theo hướng nhìn của mắt bất kể có ánh sáng mạnh hay không.

Tại sao người trẻ tuổi vẫn có thể mắc chứng đục dịch kính?

Người trẻ có thể bị đục dịch kính do cận thị nặng hoặc tác động sau phẫu thuật khúc xạ. Trục nhãn cầu dài ở người cận thị nặng khiến dịch kính thoái hóa sớm và tạo lực co kéo lên võng mạc. Ngoài ra, sau khi mổ LASIK hay LASEK, thị lực rõ nét hơn cũng khiến người bệnh dễ nhận biết các vẩn đục hơn.

Đục dịch kính có thể là dấu hiệu của bệnh lý mắt nguy hiểm không?

Có, đây có thể là đục dịch kính bệnh lý như rách hoặc bong võng mạc, xuất huyết dịch kính hay viêm màng bồ đào. Nếu số lượng vẩn đục tăng vọt, kèm theo chớp sáng, đau mắt hoặc tầm nhìn như bị rèm đen che phủ, bạn có nguy cơ bị mất thị lực và cần đi khám mắt cấp cứu ngay.

Các phẫu thuật khúc xạ như LASIK, LASEK có trực tiếp gây đục dịch kính không?

Không, bản thân phẫu thuật khúc xạ không trực tiếp tạo ra chứng đục dịch kính. Tuy nhiên, người có tiền sử cận thị nặng sau khi phẫu thuật có thị lực sáng rõ hơn nên nhận thấy các vẩn đục rõ ràng hơn, đồng thời áp lực tạm thời lên mắt trong phẫu thuật cũng có thể thúc đẩy sự thay đổi của dịch kính.